Veranderingen huwelijkvermogensrecht in 2012
Per 2012 wordt het Nederlandse huwelijksvermogensrecht
aangepast. Vooral de algehele gemeenschap van goederen wordt op een aantal
punten veranderd. Naast Nederland zijn er slechts enkele landen in de wereld
die de algehele gemeenschap van goederen kennen. Dat is dan ook een bijzondere
regeling waardoor u door een huwelijk aansprakelijk wordt voor elkaars
schulden. Als rijkste partij van een echtpaar bent u in één klap uw halve
bezit kwijt. Uiteindelijk zijn de wijzigingen niet zo verstrekkend als
oorspronkelijk is beoogd.
Als voor het sluiten van het huwelijk geen
huwelijkse voorwaarden worden opgemaakt, dan is door het huwelijk sprake
van een algehele gemeenschap van goederen. Alle bezit en schuld van beide
echtgenoten wordt op een hoop geveegd, er is in principe geen sprake meer
van privébezit. Bepaalde bezittingen vallen niet in de gemeenschap van
goederen namelijk:
- geërfde of geschonken goederen waarvan door de erflater of schenker bepaald is dat zij buiten de gemeenschap vallen (onder een uitsluitingsclausule verkregen);
- het recht van vruchtgebruik op (delen van) de nalatenschap in bepaalde situaties;
- goederen en schulden die aan een van de echtgenoten op een bijzondere wijze verknocht zijn, voor zover die verknochtheid zich tegen het in de gemeenschap vallen verzet. Deze situatie komt in de praktijk niet vaak voor.
De huidige algehele gemeenschap van goederen heet straks 'gemeenschap
van goederen', de toevoeging 'algehele' verdwijnt. Door de in de nieuwe
wet opgenomen uitzonderingen is feitelijk ook geen sprake meer van een
algehele gemeenschap.
Bestuursbevoegdheid. Nu is alleen de echtgenoot van
wiens kant een bezitting in de gemeenschap is gevallen bestuursbevoegd.
Straks worden beide echtgenoten bestuursbevoegd ten aanzien van in de gemeenschap
vallende goederen. Bij bezittingen die op naam staan blijft alleen de echtgenoot
op wiens naam dat bezit staat bestuursbevoegd.
Zaaksvervanging. Gekochte goederen die voor meer
dan de helft worden betaald met eigen vermogen van een van de echtgenoten
(geld verkregen onder uitsluitingsclausule), worden eigendom van de koper.
Deze goederen maken dan geen onderdeel uit van de gemeenschap van goederen.
Ook is het mogelijk dat een erflater of schenker in zijn testament of bij de schenking bepaalt dat wat uit zijn nalatenschap of schenking wordt verkregen eigendom blijft van de erfgenaam of begiftigde. Als echter niet uitdrukkelijk was aangegeven dat de opbrengst (rente, huur etc.) van het verkregen vermogen eveneens uitgesloten waren, valt deze nu nog wel in de gemeenschap van goederen. Dit is na de wetswijziging niet langer het geval.
Ontbinding van de gemeenschap. Na invoering van de wetswijziging wordt de gemeenschap ontbonden op het moment dat het verzoek tot echtscheiding is ingediend bij de rechtbank, dus niet meer op het moment dat de echtscheiding wordt ingeschreven bij de burgerlijke stand. De echtgenoten zijn straks vanaf het indienen van het scheidingsverzoek niet meer hoofdelijk aansprakelijk voor schulden die door de ander worden gemaakt.
Ook is het mogelijk dat een erflater of schenker in zijn testament of bij de schenking bepaalt dat wat uit zijn nalatenschap of schenking wordt verkregen eigendom blijft van de erfgenaam of begiftigde. Als echter niet uitdrukkelijk was aangegeven dat de opbrengst (rente, huur etc.) van het verkregen vermogen eveneens uitgesloten waren, valt deze nu nog wel in de gemeenschap van goederen. Dit is na de wetswijziging niet langer het geval.
Ontbinding van de gemeenschap. Na invoering van de wetswijziging wordt de gemeenschap ontbonden op het moment dat het verzoek tot echtscheiding is ingediend bij de rechtbank, dus niet meer op het moment dat de echtscheiding wordt ingeschreven bij de burgerlijke stand. De echtgenoten zijn straks vanaf het indienen van het scheidingsverzoek niet meer hoofdelijk aansprakelijk voor schulden die door de ander worden gemaakt.
Afscherming vermogen na echtscheiding. Na ontbinding van de
gemeenschap blijft het privévermogen van elke echtgenoot afgeschermd van
gemeenschapsschulden. Schuldeisers kunnen daar niet aankomen. Slechts datgene
wat een van de echtgenoten heeft verkregen als gevolg van de ontbinding
van de gemeenschap is vatbaar voor verhaal; onder het huidige recht kunnen
schuldeisers ook privévermogen aanspreken ten behoeve van gemeenschapsschulden.
Aanpassen huwelijksgoederenregime. Nu is voor het aangaan of wijzigen van huwelijksvoorwaarden tijdens huwelijk toestemming van de rechtbank nodig. Na de wetswijziging is rechterlijke goedkeuring niet meer nodig. De bevoegdheid tot het opstellen of aanpassen van huwelijkse voorwaarden komt dan geheel toe aan de notaris.
Aanpassen huwelijksgoederenregime. Nu is voor het aangaan of wijzigen van huwelijksvoorwaarden tijdens huwelijk toestemming van de rechtbank nodig. Na de wetswijziging is rechterlijke goedkeuring niet meer nodig. De bevoegdheid tot het opstellen of aanpassen van huwelijkse voorwaarden komt dan geheel toe aan de notaris.
Huwelijksgoederenregime en ondernemer. Vaak kiezen ondernemers
er voor om, al dan niet tijdens het huwelijk, huwelijkse voorwaarden op
te maken. Dit heeft vooral te maken met aansprakelijkheid voor schulden
uit een onderneming. Hiertegen wil de ondernemer dan de andere echtgenoot
beschermen.
